# Hekimler internette tanıtım yaparken nelere dikkat etmeli?

> Hekimler internette tanıtım yaparken neye dikkat etmeli? Yanıltıcı ifade, önce/sonra görseli, unvan, kampanya dili, KVKK ve reklam politikaları.

Kaynak: https://hekimofisi.com/rehber/saglik-tanitim-kurallari/

Türkiye’de hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının internetteki tanıtımı, genel reklam kurallarından daha sıkı bir çerçeveye bağlıdır. Temel ilke şudur: hastayı bilgilendirebilirsiniz, ama yanıltamaz, talep yaratamaz, başkasıyla kıyaslayamaz ve sonuç vaat edemezsiniz. Bu rehber, web sitesinden reklama kadar her kanalda en sık karşılaşılan riskleri örneklerle anlatır.

- Bilgilendirmek serbest, talep yaratmak değil
- Garanti, kıyas ve abartı dilinden kaçının
- Önce/sonra ve hasta yorumu yüksek risklidir
- Hasta mahremiyeti her içerikte önceliklidir
- Platformların sağlık politikaları ayrıca geçerlidir

## Sağlıkta tanıtım neden ayrı kurallara bağlı?

Hasta, bir ürünü seçen tüketici gibi karar vermez. Bilgi düzeyi hekimden düşüktür, çoğu zaman endişelidir ve verdiği karar sağlığını doğrudan etkiler. Bu yüzden sağlık hizmetlerinin tanıtımı; sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme kuralları, meslek kuruluşlarının etik ilkeleri, ticari reklam mevzuatı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerle birlikte değerlendirilir.

Bu kurallar hekimin hiç görünmemesini istemez. Muayenehanenizin adresi, çalışma saatleri, uzmanlık alanınız, uyguladığınız tedavilerin ne olduğu ve kimler için uygun olabileceği gibi doğru ve ölçülü bilgiler paylaşılabilir. Sorun, bilgilendirmenin sınırı aşılıp hastayı tedaviye yönlendiren, korkutan ya da beklentisini yükselten bir dile geçildiğinde başlar.

Bu yazı genel bir çerçeve sunar, hukuki görüş değildir. Mevzuat ve yorumları zaman içinde değişebilir. Yayından önce güncel resmi metne ve bağlı olduğunuz tabip odası ya da diş hekimleri odasının duyurularına bakmanızı, tereddüt ettiğiniz konularda bir hukukçuya danışmanızı öneririz.

## Hangi ifadeler sorun yaratır?

Şikâyetlerde ve denetimlerde en sık karşılaşılan ifade türleri aşağıda. Bir metni yayına almadan önce her birini ayrı ayrı sorun.

- **Yanıltıcı ifade**: Gerçeği eksik ya da abartılı anlatan her şey. “Ağrısız”, “iz bırakmaz”, “tek seansta” gibi her hasta için doğru olmayan genellemeler bu gruba girer.
- **Talep yaratıcı ifade**: Hastada ihtiyaç ya da aciliyet duygusu oluşturmaya çalışan dil. “Bu fırsatı kaçırmayın”, “yerler sınırlı, hemen arayın” gibi cümleler buna örnektir.
- **Kıyaslayıcı ifade**: Kendinizi başka hekim ya da kurumlarla karşılaştıran söylemler. “Bölgenin en deneyimli kliniği”, “diğerlerinden farklı olarak” ya da “1 numaralı merkez” gibi.
- **Sonuç garantisi**: Tedavinin sonucunu kesinmiş gibi sunan ifadeler. “Garantili”, “yüzde yüz başarı”, “kalıcı çözüm” gibi. Tıpta sonuç hastaya, hastalığa ve pek çok değişkene bağlıdır.
- **Korku ve suçluluk dili**: Hastalığı ya da görünümü dramatize ederek karar aldırmaya çalışan metinler. Bilgilendirme ile korkutma arasındaki fark çoğu zaman tek bir sıfattır.

## Önce/sonra görselleri ve hasta deneyimleri

Önce/sonra fotoğrafları özellikle estetik cerrahi, dermatoloji, saç ekimi ve diş hekimliğinde en çok istenen içerik türüdür. Tanıtım amacıyla kullanıldığında en çok risk taşıyan içerik de odur: tek bir başarılı sonuç, her hastada aynı sonucun alınacağı izlenimini verir. Bu nedenle tanıtım kanallarında önce/sonra görselinden uzak durmak en güvenli yoldur.

Hasta yorumları ve “hastalarımız anlatıyor” videoları da benzer bir sorun taşır. Bir hastanın memnuniyetini sizin sitenizde ya da hesabınızda yayınlamak tavsiye niteliği taşıyabilir; üstelik hastanın kimliğini ve sağlık bilgisini görünür kılar. Yazılı izin alınmış olsa bile içerik, tanıtım kuralları açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

Bunların yerine tedavinin hangi adımlardan oluştuğunu anlatan illüstrasyonlar, muayene odasının ve cihazların fotoğrafları ya da hastaların sık sorduğu sorulara sizin verdiğiniz cevaplar kullanılabilir.

- Tanınabilir hasta yüzü ya da ayırt edici detay kullanmayın
- Hasta mesajlarının ekran görüntüsünü paylaşmayın
- Stok fotoğrafı gerçek hasta gibi sunmayın

## Unvan, uzmanlık ve kurum adı nasıl yazılmalı?

Hasta karar verirken unvanınıza bakar. Bu yüzden unvan ve uzmanlık dili, en dikkat edilmesi gereken alanlardan biridir.

- **Yalnız sahip olduğunuz unvan**: Uzm. Dr., Op. Dr., Doç. Dr., Prof. Dr. gibi unvanları yalnız resmi olarak sahip olduğunuz biçimde kullanın. Tamamlanmamış bir sürecin unvanını yazmayın.
- **Uzmanlık dışı alanlar**: Uzmanlık belgeniz olmayan bir alanda “uzman” ya da “uzmanlığımız” demeyin. “Uyguladığım tedaviler” veya “ilgi alanlarım” gibi ifadeler daha doğrudur.
- **Sertifika ve kurslar**: Aldığınız eğitimleri bilgi olarak paylaşabilirsiniz. Bunları uzmanlık gibi sunmak ya da yabancı bir unvanı Türkçe bir akademik unvan gibi göstermek yanıltıcı olabilir.
- **Kurum adı**: Klinik, merkez, poliklinik, hastane gibi kelimeler ruhsatlı olduğunuz yapı türünü yansıtmalıdır. Ruhsattaki adla sitede, tabelada ve Google’da kullanılan ad aynı olmalıdır.

## Fiyat, kampanya ve indirim dili

Sağlık hizmeti bir indirim ürünü gibi sunulduğunda talep yaratıcı bir dile geçilmiş olur. “Bu aya özel indirim”, “ikinci seans hediye”, “ücretsiz muayene fırsatı” gibi kampanya ifadeleri hem tanıtım kuralları hem de meslek etiği açısından sorunludur.

Fiyatla ilgili hastayı bilgilendirmek ise başka bir şeydir. Muayene ücretinin nasıl belirlendiğini, tedavi planı netleşmeden kesin fiyat verilemeyeceğini ya da anlaşmalı kurumlarınızı sakin bir dille anlatabilirsiniz. Meslek kuruluşlarının belirlediği ücret tarifelerini de göz önünde bulundurun.

WhatsApp ve sosyal medyadan gelen “fiyat ne kadar?” sorularına önceden hazırlanmış, ölçülü bir cevap metni kullanmak hem ekibinizi hem sizi korur.

- Kullanmayın: “Kaçırılmayacak fiyat”, “Son 5 kontenjan”
- Tercih edin: “Tedavi ücreti, muayene sonrası size özel planla netleşir.”

## KVKK ve hasta mahremiyeti

Sağlık verisi, KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak korunur. Hastanın adı, fotoğrafı, randevu bilgisi, hatta bir kliniğe gittiği bilgisi bile bu çerçevede değerlendirilebilir. Tanıtım içeriğinde bu bilgilerin görünmesi ayrı ve ciddi bir risk alanıdır.

Pratikte en sık yapılan hatalar şunlardır: çekim sırasında bekleme salonundaki hastaların kadraja girmesi, ekrandaki hasta kayıtlarının fotoğrafta okunabilmesi, yorum cevaplarında hastanın tedavisinden söz edilmesi ve web sitesindeki formlarda aydınlatma metninin bulunmaması.

Randevu ve iletişim formları yalnızca sizi arayabilmek için gereken bilgiyi istemelidir. Şikâyetin ayrıntısı, tahlil sonucu ya da fotoğraf gibi sağlık verilerini genel bir web formuyla toplamak gereksiz risk yaratır.

- Çekimleri hasta trafiğinin olmadığı saatlere planlayın
- Ekranları, dosyaları ve takvimi kadraj dışında tutun
- Formlarda aydınlatma metni ve gerekli alanlar olsun

## Google ve Meta reklam politikaları

Mevzuata uygun bir metin, reklam platformunun kurallarına da uymak zorundadır. Platformların sağlık politikaları ülkeye göre farklılaşır ve sık güncellenir.

- **Google Ads**: Sağlık ve ilaç politikaları; reçeteli ilaçlar, bazı tedaviler ve ülkeye göre değişen kısıtlamalar içerir. Bazı kategoriler sertifika ya da ön onay gerektirebilir.
- **Meta (Instagram, Facebook)**: Reklam metninin kişinin sağlık durumunu bildiğini ima etmesine izin verilmez. “Diş eti kanaman mı var?” yerine “Diş eti kanaması hakkında bilinmesi gerekenler” gibi genel bir dil kullanılır.
- **Hedefleme**: Sağlıkla ilgili hassas hedefleme seçenekleri platformlarda giderek daraltılıyor. Kampanyalar ilgi alanından çok konum, içerik ve arama niyetine dayanmalıdır.
- **Görseller**: Vücudu ideal ya da kusurlu gösteren, olumsuz beden algısı yaratabilecek görseller reklam onayında sorun çıkarabilir. Klinik ve hekim görselleri daha güvenlidir.
- **YouTube ve TikTok**: Video reklamlar da sağlık politikalarına tabidir. Platformlar ayrıca yaş hedeflemesi ve hassas içerikler için kendi kısıtlamalarını uygular.

## Yayın öncesi pratik kontrol akışı

1. **Amacı tek cümleyle yazın**: Bu içerik hastaya ne öğretiyor? Cevabınız yalnızca “randevu almasını sağlıyor” ise metni yeniden düşünün.
2. **Sıfatları ayıklayın**: En, tek, ilk, kesin, ağrısız, garantili gibi kelimeleri çıkarın ve cümlenin anlamının bozulup bozulmadığına bakın. Çoğu zaman bozulmaz.
3. **Görseli kontrol edin**: Tanınabilir hasta, okunabilir kayıt ekranı, önce/sonra kurgusu ya da gerçekmiş gibi sunulan stok görsel var mı?
4. **Unvanı ve kurum adını doğrulayın**: Diplomada, uzmanlık belgesinde ve ruhsatta yazan bilgiyle birebir aynı mı?
5. **Platform kuralına bakın**: Reklam olarak yayınlanacaksa Google ya da Meta’nın güncel sağlık politikasıyla çelişen bir ifade var mı? Bir [sağlık reklam ajansı](https://hekimofisi.com/) ile çalışıyorsanız bu kontrolün her reklamda yapıldığını sorun.
6. **Son okumayı hekim yapsın**: Tıbbi doğruluğun sorumluluğu hekimdedir. Hiçbir içerik, hekimin onayı olmadan yayınlanmamalıdır.

> Bilgilendiren içerik zamanla güven biriktirir; vaat eden içerik tek bir şikâyetle bu birikimi geri alabilir.

## Sık sorulanlar

### Hekimler sosyal medyada paylaşım yapabilir mi?

Evet. Hastayı bilgilendiren, doğru ve ölçülü içerikler paylaşılabilir. Sorun; yanıltıcı, talep yaratıcı, kıyaslayıcı ya da sonuç vaat eden paylaşımlardadır. Her paylaşımı bu dört ölçüte göre kontrol etmek iyi bir başlangıçtır.

### Önce/sonra fotoğrafı paylaşmak tamamen yasak mı?

Tanıtım amacıyla kullanılan önce/sonra görselleri, tek bir sonucu genelleştirdiği için yanıltıcı ve talep yaratıcı kabul edilebilir. Hasta onayı alınmış olması bu riski ortadan kaldırmaz. Güncel kuralları ve meslek odanızın yorumunu kontrol etmeden bu tür içerik yayınlamamanızı öneririz.

### Hasta yorumlarını web sitemde kullanabilir miyim?

Hasta deneyimlerini tanıtım malzemesine dönüştürmek hem tavsiye niteliği taşıyabilir hem de hastanın sağlık bilgisini görünür kılar. Google gibi bağımsız platformlardaki yorumlara saygılı cevap vermek ise farklı bir konudur ve itibar yönetiminin parçasıdır.

### Fiyat ya da kampanya duyurabilir miyim?

İndirim, hediye seans ya da sınırlı kontenjan gibi kampanya dili talep yaratıcı kabul edilebilir. Ücretin nasıl belirlendiğini sakin bir dille anlatmak ise bilgilendirmedir. Meslek kuruluşlarının ücret tarifelerini de göz önünde bulundurun.

### Hekimler Google reklamı verebilir mi?

Reklam kanalının kendisinden çok, kullanılan dil ve içerik belirleyicidir. Bilgilendirici ve kurallara uygun bir metin hazırlanmalı, Google’ın sağlık politikalarına da uyulmalıdır. Kendi durumunuz için güncel mevzuata ve meslek odanızın görüşüne bakın.

### Unvanımı kısaltarak ya da İngilizce yazabilir miyim?

Unvanı, resmi belgelerinizde yazdığı şekliyle ve hastayı yanıltmayacak biçimde kullanın. Yabancı dildeki sayfalarda karşılığını yazarken asıl unvanınızdan farklı bir izlenim yaratmamaya dikkat edin.

### Bu rehber hukuki görüş yerine geçer mi?

Hayır. Bu yazı genel bir çerçeve sunar. Mevzuat değişebilir; güncel resmi metne ve meslek odanızın duyurularına bakmanızı, gerektiğinde bir hukukçuya danışmanızı öneririz.

---
Hekim Ofisi · Vona İnternet Teknolojileri Limited Şirketi · İstanbul · https://hekimofisi.com/ · Görüşme: https://hekimofisi.com/iletisim/